Ben Tiggelaar: Veranderen draait om leren niemand doet het in één keer goed

Magazines | Utrecht Business Nr 5 2018

trends | veranderen

Kort na het verschijnen van zijn nieuwste boek De Ladder kreeg Ben Tiggelaar een onverwacht verzoek. Hij mocht Barack Obama interviewen bij diens optreden in Afas Live op 28 september. Het gesprek ging over leiderschap, samen met gedragsverandering de rode draad in Tiggelaars werk als auteur, spreker en onderzoeker. Ik ben steeds kritischer geworden. Daarom zoek ik nadrukkelijk naar zowel bevestiging als tegengestelde visies.

Tekst: HANS HAJÉE

fotografie: DAN TAYLOR

Ben Tiggelaar over zijn comfortzone, diversiteit en Obama

Dat Ben Tiggelaar gevraagd werd Barack Obama te interviewen, kwam voor hem als een volslagen verrassing. Ik dacht aan usual suspects als Twan Huys of Eva Jinek. Voorwaarde van Obama was echter dat het gesprek niet over politiek maar over leider-schap zou gaan. Toen kwam ik in beeld. Een geweldige ervaring.

Vragen moesten vooraf worden voorgelegd. Wel is bedongen dat vervolgvragen mogelijk

zouden zijn als Obamas antwoorden daar aanleiding toe gaven. Het gesprek was dus zeker niet van tevoren dichtgetimmerd.

Elke dag tien brieven

Wat waren voor Tiggelaar de highlights van het interview? Vanaf de start van zijn presidentschap las Obama dagelijks tien brieven van burgers. Acht jaar lang, elke dag opnieuw. Hierdoor hield hij continu feeling

met wat leefde bij de mensen. En voorkwam zo dat zijn informatie uitsluitend uit de eigen bubbel afkomstig was. Een veelvoorkomend probleem. Daarom kan ik iedere ondernemer van multinational-CEO tot mkber aanra-den hetzelfde te doen. Zorg dat je regelmatig rechtstreekse feedback krijgt van klanten en medewerkers.

Ben Tiggelaar interviewt Barack Obama:

Een geweldige ervaring.

veranderen | trends

No fun rule

Andere les: vind je iets echt belangrijk, maak er dan iemand verantwoordelijk voor. Bij zijn aantreden stelde Obama een ethics officer aan. Hiermee maakte hij duidelijk dat integri-teit zeer serieus werd genomen. Onder meer door de no fun rule; bij elke uitnodiging werd de vraag gesteld: is dit te leuk? Zo ja denk aan een conferentie op Hawaï dan doen we het niet. Zo borg je dat gemeenschapsgeld zorgvuldig wordt besteed.

Nog een Obama-statement: medewerkers mogen fouten maken. Maar als dat gebeurt, moeten ze het direct melden. Ik word niet boos als iemand een fout maakt, wel als hij het niet vertelt, aldus de voormalige president.

Nog kritischer

Ben Tiggelaar is al bijna dertig jaar actief als auteur, spreker en trainer. Rode draad: gedragsverandering en leiderschap. Is zijn benadering in de loop der tijd veranderd? Naarmate de jaren vorderen, besteed ik nog meer aandacht aan de onderbouwing van mijn stellingen en publicaties. Zeker sinds ik zelf startte met wetenschappelijk onderzoek (Tiggelaar promoveerde in 2010 op een studie naar gedragsverandering in organisaties, red.) ben ik nog kritischer. Alleen je eigen visie als bron is te mager. Daarom zoek ik nadrukkelijk naar zowel bevestiging als tegengestelde meningen. En kies niet voor de weg van de minste weerstand door alleen bijval te registeren. Ik sta ook open voor bronnen die mijn verhaal ontkrachten.

Ook op andere manieren treedt Tiggelaar uit zijn comfortzone. Zon 10 procent van zijn tijd besteedt hij pro deo aan lesgeven en work-shops voor bijvoorbeeld gedetineerden en verslaafden. Mensen uit onze maatschappij die het om wat voor reden dan ook minder goed getroffen hebben. Deze contacten zijn verrijkend. Ze verruimen mijn blikveld en zorgen ervoor dat ik met beide benen op de grond blijf.

Geen stortvloed

In juni 2018 verscheen De Ladder, Tiggelaars meest recente uitgave (zie kader). Vroeger schreef ik eerst een boek en bracht deze informatie daarna over via workshops en seminars. Tegenwoordig werk ik andersom. Tijdens sessies met ondernemers en studen-ten onderzoek ik of onderwerpen en visies aanslaan. Gaandeweg ontstaat zo de basis voor een nieuw boek. Deze aanpak bevalt prima. Het past ook in ontwikkelingen als agile en lean; continu proberen, ontwikkelen, verbeteren.

In veel managementboeken etaleren auteurs vooral hoe slim ze zijn, stelt Tiggelaar. Zij geven een stortvloed aan informatie en komen met nieuwe termen voor reeds lang bekende zaken. Maar het doel moet juist zijn om kennis en inzichten zodanig te formuleren dat de lezer er daadwerkelijk iets aan heeft. Tiggelaars eerste boek Internetstrategie besloeg ruim 600 blad-zijden. Ook ik liet destijds maar al te graag zien wat ik allemaal wist, wilde zo compleet mogelijk zijn. In de loop der jaren ben ik steeds meer op zoek gegaan naar de essen-tie. In De Ladder wordt een complex onder-werp als gedragsverandering kernachtig en toegankelijk beschreven. Lezers kunnen er direct mee aan de slag.

Diversiteit

Tiggelaar helpt ondernemers en managers om hun doelen te bereiken. Welke ambities heeft hij zelf voor de komende periode? De maatschappelijke impact van ondernemer-schap is enorm. Steeds meer mensen stellen ook eisen op dat gebied. We willen dat bedrij-ven positief bijdragen aan de samenleving. Ondernemingen en ondernemers moeten hier een antwoord op formuleren. Cruciale elementen daarbij zijn diversiteit en inclusi-viteit. In hoeverre bied je iedereen een kans om mee te doen? Niet alleen mensen met verschillende culturen en gender, ook perso-nen met afstand tot de arbeidsmarkt. Enorm boeiend en relevant. Mooi om daar aan mee te werken. Bovendien laat onderzoek zien dat diversiteit vaak ook leidt tot betere beslissin-gen en meer succes.

STAPSGEWIJS VERANDEREN

Vrijwel iedereen wil veranderen, vaak uit onvrede met een bestaande situatie. Ons gedrag is daar-bij de zwakke schakel. De Ladder schetst hoe dit gedrag blijvend veranderd kan worden. Tiggelaar staaft zijn aanpak met tal van onderzoeksresultaten. Belemmeringen voor verandering zijn vol-gens hem automatismen, onze neiging om pijn te vermijden en de fysieke en sociale omgeving. Om te komen tot beklijvende verandering moet eerst een doel worden geformuleerd; bij voorkeur een ontwikkel- en geen prestatiedoel. Bepaal vervol-gens het benodigde gedrag en breng tot slot de gewenste support in kaart om tot dit gedrag te komen. Werk vervolgens van beneden naar boven. Organiseer dus eerst de support om gedrag te kunnen veranderen. Vergroot de kans op succes door aan de slag te gaan met één doel via één gedragsverandering en maximaal drie supportelementen. De eerste stap is moeilijk maar cruciaal; maak deze dus zo klein mogelijk. En besef dat veranderen draait om leren nie-mand doet het in één keer goed.

Diversiteit leidt vaak tot betere beslissingen en meer succes.

Scherpte en extra aandacht

Het gestandaardiseerde, snelle routinewerk dat hij als beveiliger tegenkwam vormde voor Joop Westrik de directe aanleiding om voor zichzelf te beginnen. De term persoonlijke aandacht is misschien wat algemeen geworden, maar WBU Beveiliging geeft er wel degelijk een stevige inhoud aan, zoals een reeks voorbeelden duidelijk maakt.

WBU Beveiliging beperkt zich niet tot snelle routine

WBU, Westrik Beveiliging Utrecht, een bedrijf met zeven gediplomeerde veiligheidsmensen en een 24-uurs bereikbaarheid. Ook s nachts kom je niet bij een meldkamer terecht, maar krijg je direct één van ons te spreken, dus iemand die weet wat bij de klanten speelt, geeft Westrik aan. Tegelijkertijd zitten we zo in elkaar dat we alleen garanderen wat we kunnen waarmaken. We beloven niet dat we bij elke klant elke avondronde om 20.00 uur doen, maar passen in overleg een roulatiesysteem toe, wat veel effectiever werkt: het wordt lastig voor dieven om daarop te anticiperen. Tot de diensten van de Utrechtse firma rekenen we objectbevei-liging, mobiele surveillance, alarmopvolging, hondenbeveiliging, receptie- en portiers-diensten, beveiliging van evenementen (zelfs tuin- en examenfeesten, waarbij onverlaten zich nog wel eens aansluiten) en vakantie-service bij woningen. Dat laatste zit vooral in de preventieve hoek. We controleren of kwaadwillende figuren geen voorbereidingen treffen, zoals scharnieren doorslijpen, sloten

bewerken of glaslatten verwijderen. Ook leggen we de post weg en veranderen we regelmatig dingen, zoals het openen of slui-ten van jaloezieën.

Huismeestertaken

Het bovenstaande geeft al een indicatie van de persoonlijke aandacht die WBU Beveiliging nastreeft. Westrik: Stel dat onverhoopt een inbraak plaatsvindt, dan nemen we extra tijd voor de klant, helpen als het kan mee opruimen en bellen een dag later nog even om te horen hoe het ermee gaat. Voor sommige opdrachtgevers werken we met klokpunten, die de surveillant digitaal moet afvinken door ze te scannen. Een server-ruimte, bijvoorbeeld, waar hij in de gaten houdt of de temperatuur niet teveel stijgt. Zou de koeling niet functioneren, dan plaatst hij voor nood een ventilator en brengt de klant op de hoogte. Zien we ergens een klein waterlek, dan proberen we dat eerst zelf te dichten. Vindt er een rake inbraak plaats en wil de klant niet s nachts gebeld worden, dan

timmeren wij de doorgang af. Regelmatig verrichten we huismeestertaken, zoals even tussendoor een kapot lampje vervangen of op verzoek van het bedrijf een zaal klaarzet-ten voor een vergadering. We zijn er immers toch. WBU Beveiliging houdt ook lege pan-den in de gaten, om kraak en vandalisme te voorkomen. Voor zulke gebouwen en voor bijvoorbeeld afgelegen schuren in het bui-tengebied hebben we bovendien een mobiel alarmsysteem met opvolging en buitenmel-ders, die alarm slaan bij onregelmatigheden en geen stroomvoorziening of internet behoeven. Dat alles gaat inderdaad verder dan de dagelijkse routine. O ja, nog één ding: Neem je een beveiligingsbedrijf in de arm, zorg er dan voor dat je weet welke mensen bij je over de vloer komen. Ze moeten alle-maal een officiële pas met het logo dragen. Je omgeving met waardevolle spullen geef je immers niet graag bij zomaar iedereen in beheer.

Meer informatie: www.wbubeveiliging.nl

Tekst: Aart van der Haagen

Fotografie: Aart van der Haagen, WBU

interview | Beveiliging



Algemene voorwaarden | privacy statement